Nước thải có màu đục, đen hoặc nâu là một trong những dấu hiệu điển hình cho thấy nguồn nước đang bị ô nhiễm nghiêm trọng. Nếu không được xử lý đúng cách sẽ gây ảnh hưởng xấu đến môi trường, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe con người. Vậy nguyên nhân nào khiến nước thải có màu đục, đen hoặc nâu? Tác hại ra sao và đâu là giải pháp xử lý hiệu quả, bền vững? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Nước thải có màu đục, đen hoặc nâu là gì?
Nước thải có màu đục, đen hoặc nâu là hiện tượng nước không còn trong suốt như bình thường mà xuất hiện màu sắc bất thường do chứa nhiều tạp chất, chất ô nhiễm hòa tan hoặc không hòa tan.
Độ màu của nước thải là chỉ số đo lường màu sắc bất thường trong nước, thường được tính bằng đơn vị Pt-Co (Platinum-Cobalt). Đây là kết quả của các hợp chất hòa tan như muối vô cơ, thuốc nhuộm công nghiệp hoặc chất hữu cơ. Nước thải có thể được phân loại theo màu sắc: nước thải sinh hoạt thường có màu trắng đục do chất rắn lơ lửng, trong khi nước thải công nghiệp có thể đen, nâu hoặc vàng do kim loại nặng và thuốc nhuộm.
Màu sắc của nước thải không chỉ ảnh hưởng đến cảm quan mà còn phản ánh mức độ ô nhiễm và hiệu quả xử lý của hệ thống.
Tại sao nước thải có màu đục, đen hoặc nâu?
Mỗi màu sắc xuất hiện trong nước thải đều tương ứng với một vấn đề hóa học hoặc sinh học cụ thể:
Nước thải có màu đen
Đây là tình trạng phổ biến nhất, thường đi kèm với mùi hôi thối khó chịu (mùi trứng thối).
- Sự phân hủy kỵ khí: Khi lượng oxy hòa tan (DO) trong bể hiếu khí quá thấp, các vi sinh vật kỵ khí hoạt động tạo ra khí H₂S. Khí này phản ứng với các kim loại nặng trong nước tạo thành các kết tủa sunfua kim loại có màu đen.
- Đặc thù ngành nghề: Nước thải từ dệt nhuộm, nước thải rỉ rác hoặc nước thải sinh hoạt chứa nhiều bùn đen tích tụ lâu ngày.
Tham khảo: Xử lý nước thải dệt may
Nước thải có màu nâu hoặc đỏ gạch
- Hiện tượng bùn già (Dead Sludge): Bùn vi sinh trong bể Aerotank bị chết hoặc quá tuổi, bị phân hủy và trôi sang bể lắng, tạo nên màu nâu đục đặc trưng.
- Hàm lượng kim loại cao: Nước thải chứa nhiều sắt (Fe²⁺, Fe³⁺) hoặc Mangan khi tiếp xúc với không khí sẽ bị oxy hóa, chuyển sang màu vàng nâu hoặc đỏ gạch.
Nước thải có màu trắng đục
- Chất lơ lửng (SS) cao: Các hạt keo không lắng được do hệ thống keo tụ tạo bông gặp sự cố hoặc dùng sai liều lượng hóa chất.
- Nước thải đặc thù: Thường gặp ở các nhà máy sản xuất sơn, hóa mỹ phẩm, chế biến sữa hoặc tinh bột sắn.
Dấu hiệu nhận biết nước thải đang gặp vấn đề
Bạn có thể dễ dàng nhận biết nước thải có vấn đề thông qua các dấu hiệu sau:
- Màu nước bất thường: đục, nâu sẫm, xám đen.
- Có mùi hôi khó chịu, mùi trứng thối.
- Xuất hiện bọt nổi, váng dầu.
- Nước thải sau xử lý vẫn không đạt chuẩn xả thải.
Khi xuất hiện những dấu hiệu này, cần đánh giá lại toàn bộ hệ thống xử lý nước thải để tránh vi phạm quy định môi trường.
Tác hại của nước thải có màu đục, đen hoặc nâu
Nếu không xử lý kịp thời, nước thải có màu đục, đen hoặc nâu gây hại nghiêm trọng:
Ảnh hưởng đến môi trường
Làm giảm lượng oxy hòa tan trong nước, gây chết cá và sinh vật thủy sinh. Từ đó gây suy thoái hệ sinh thái sông, hồ, kênh rạch. Hậu quả nghiêm trọng nhất đó chính là gây ô nhiễm lâu dài nguồn nước mặt và nước ngầm.
Ảnh hưởng đến sức khỏe con người
Nếu con người tiếp xúc với nguồn nước bị ô nhiễm sẽ gây các bệnh về da, tiêu hóa. Bên cạnh đó, nguồn nước này sẽ tiềm ẩn vi khuẩn, kim loại nặng và hóa chất độc hại. Ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt của cộng đồng xung quanh.
Ảnh hưởng kinh tế – xã hội
Doanh nghiệp nếu để tình trạng này xảy ra lâu dài sẽ đối mặt nguy cơ bị xử phạt hành chính. Quy chuẩn QCVN 40:2025/BTNMT có đề cập đến việc nước thải có màu (vượt ngưỡng độ màu cho phép) là vi phạm trực tiếp vào thông số kiểm soát nghiêm ngặt. Mức phạt có thể bị phạt từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng, kèm theo hình thức phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động từ 3-6 tháng để khắc phục.
Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải khắc phục hậu quả khiến tăng chi phí xử lý, cải tạo hệ thống. Chính những điều này làm ảnh hưởng uy tín và hình ảnh doanh nghiệp.
Các phương pháp xử lý nước thải màu hiệu quả nhất hiện nay
Tùy vào nguyên nhân gây màu, Môi trường HANA sẽ áp dụng các công nghệ tiên tiến sau:
- Phương pháp Hóa lý (Keo tụ – Tạo bông): Sử dụng các hóa chất như PAC, Phèn nhôm, Polymer để kết cụm các hạt màu và chất lơ lửng thành bông bùn lớn để lắng lọc. (Tham khảo – Quy trình vận hành của bể keo trong xử lý nước)
- Công nghệ Oxy hóa nâng cao (AOPs): Sử dụng Ozone (O₃) hoặc phản ứng Fenton (Fe²⁺/H₂O₂) để bẻ gãy các mạch liên kết hữu cơ khó phân hủy gây ra màu sắc.
- Xử lý Sinh học tối ưu: Điều chỉnh chỉ số DO, bùn hoạt tính và bổ sung các chủng vi sinh chuyên dụng để xử lý triệt để các hợp chất hữu cơ gây màu đen.
- Công nghệ màng lọc (MBR/RO): Đây là xu hướng bền vững của năm 2026, giúp loại bỏ hoàn toàn màu sắc và tạp chất, cho phép tái sử dụng nước thải cho mục đích tưới cây, rửa đường.
Bảng so sánh các công nghệ xử lý màu nước thải
| Phương pháp | Ưu điểm | Nhược điểm | Chi phí (triệu VND/m³) | Ứng dụng chính |
| Keo tụ | Hiệu quả cao, chi phí thấp | Cần hóa chất, phát sinh bùn | 5-10 | Sinh hoạt, công nghiệp nhẹ |
| Màng lọc (MBR/RO) | Chất lượng nước đầu ra cao, tái sử dụng tốt, tiết kiệm diện tích | Chi phí đầu tư ban đầu cao, dễ tắc nghẽn màng, cần bảo trì thường xuyên | 10-25 | Công nghiệp (dệt nhuộm, thực phẩm), tái sử dụng nước |
| Oxy hóa | Phân hủy sâu chất hữu cơ khó phân hủy | Sản sinh bùn, chi phí hóa chất cao | 8-15 | Dệt nhuộm, màu cao |
| Xử lý Sinh học tối ưu | Thân thiện môi trường, xử lý triệt để hợp chất hữu cơ, chi phí vận hành thấp dài hạn | Thời gian xử lý dài hơn (cần duy trì điều kiện ổn định DO >2-3mg/L, pH), nhạy cảm với sốc tải | 6-12 | Nước thải sinh hoạt, công nghiệp chứa chất hữu cơ cao (dệt nhuộm, thực phẩm). |
Môi trường HANA – Địa chỉ uy tín chuyên dịch vụ xử lý nước thải màu lạ
Nếu doanh nghiệp của bạn đang đau đầu vì hệ thống xử lý nước thải ra màu đục, đen hoặc nâu, Môi trường HANA chính là “lựa chọn vàng” đáng tin cậy nhất.
- Kinh nghiệm dày dặn: Với hơn 25 năm hoạt động, chúng tôi đã xử lý thành công hàng trăm hệ thống nước thải dệt nhuộm, xi mạ, thực phẩm và chăn nuôi.
- Cam kết chuẩn 2026: Tất cả dự án do HANA thực hiện đều đảm bảo đầu ra đạt chuẩn QCVN 40:2025/BTNMT, giúp doanh nghiệp an tâm sản xuất.
- Tối ưu chi phí: Chúng tôi không chỉ lắp đặt hệ thống mà còn tư vấn giải pháp tiết kiệm hóa chất và điện năng vận hành.
FAQ
Nên kiểm tra định kỳ 3–6 tháng/lần hoặc khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.
Môi trường HANA có dịch vụ xử lý nước thải nâu không?
Có, HANA chuyên xử lý tất cả loại màu nước thải, bao gồm công nghệ màng lọc tiên tiến.
Kết luận
Nước thải có màu đục, đen hoặc nâu là dấu hiệu cảnh báo mức độ ô nhiễm nghiêm trọng và cần được xử lý kịp thời. Việc lựa chọn giải pháp xử lý phù hợp và đơn vị uy tín sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, tuân thủ pháp luật và bảo vệ môi trường lâu dài.
Nếu bạn đang gặp vấn đề về nước thải có màu bất thường, hãy liên hệ ngay với Môi trường HANA để được tư vấn và đưa ra giải pháp xử lý hiệu quả, bền vững.
